Żywy zen, nic niezwykłego - Charlotte Joko Beck

"Żywy Zen" jest kolejną z części książek poświęconych prowadzeniu nas bez pardonu ku zrozumieniu istoty naszych poszukiwań, często zapomnianej czy początkowo nieuświadomionej. Kontynuacja ksiązki "Zen na co dzień" to pełna trafnych metofor i wielu ostrych prawd lektura, która przybliża nam, jak żyć zgodnie z prawami życia zen.

Ksiązka "Żywy Zen, nic niezwykłego" to dzieło znanej autorki zen Charlotte Joko Beck. Kształciła sie ona m. in. u rosiego Maezumiego. Praktykę swą rozpoczęła dopiero w wieku czterdziestu lat, jednak mimo tego stała się jako nauczycielka jedną z najbardziej znanych i wpływowych kobiet w świecie zen, a jej ksiązki i publikacje znajdują się w czołówce najlepiej poczytnych ksiązek literatury buddyzmu na zachodzie.

Fragment książki

WSTĘP „Żywy zen" nie jest niczym niezwykłym: jest życiem takim, jakie ono jest. zen jest samym życiem, bez żadnych dodatków. „Nie wynoś żadnej głowy nad swoją", powiedział mistrz Rinzai. Gdy oczekujemy od zen (czy od jakiejkolwiek ścieżki duchowej) spełnienia naszych marzen i oczekiwań, to oddzielamy się od ziemi i nieba, od tych, których kochamy, od bólu pleców i serca, a nawet od powierzchni swoich stóp. Takie fantazje na jakiś czas izolują nas od rzeczywistości, ale i tak na tysiące sposobów przedrze się ona do środka, a nasze życie przemieni się tylko w pełną niepewności ucieczkę, cichą desperację, pełen zamętu melodramat. Rozproszeni, owładnięci obsesją, wytężający się, aby uzyskać coś wyjątkowego, rozglądamy się za innym czasem i miejscem: nie tutaj, nie teraz, nie to. Wszystko, byle tylko nie to zwykłe, przyziemne życie, byle nie to życie, w którym przecież nie dzieje się nic szczególnego.
Żywy zen oznacza odwrócenie kierunku naszego ruchu: zaniechanie ucieczki od poczucia nicości i otwarcie się na pustość tego, co jest tu i teraz. Powoli, w bólu zaczynamy godzić się z życiem. Tracimy złudny zapał, nadzieja umiera. „Rzeczy zawsze są takie, jakie są", zauważa Joko. Ta pusta tautologia nie jest jednak pocieszeniem w rozpaczy, ale zaproszeniem do radości. Umierając dla snutych przez ego marzen, już nie napinamy się w wysiłku i powracamy do prostego umysłu. W ogrodzie codziennych doświadczen odkrywamy niespodziewane skarby. Będąc prostą, żywą formą, przechodzimy od życia, w którym skupiamy się na swoim „ja", do życia, które koncentruje się na rzeczywistości. Porzucając magiczne myślenie, budzimy się ku magii tej chwili i w dynamicznej pustce dostrzegamy urok tego, co nie jest niczym niezwykłym - urok żywego zen.
Swoim życiem i nauczaniem, a nawet samą swoją obecnością Joko Beck wyraża tę znamienną nieobecność, która jest żywym zen. Jak mówi Lenore Friedman, „w swej całkowitej zwyczajności Joko uosabia cechę zen, zwaną »nic niezwykłego*. Joko po prostu jest, jest w każdej chwili". Oddziałała bardzo szeroko. Jej słowa odbiły się echem w umysłach niezliczonych czytelników na całym świecie. Książka „zen na co dzień: miłość i praca" pozwoliła, w formie przystosowanej do trybu życia współczesnych ludzi Zachodu, wnieść w codzienne życie wglądy osiągane w zen. „Żywy zen; nic niezwykłego" rozwija i poszerza nauki Joko. Ze względu na większą dojrzałość i większy nacisk położony na sprawy samej praktyki książka ta jest przydatna nie tylko dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć zen na Zachodzie, lecz także dla tych, którzy są zdeterminowani przekształcić swoje życie.
Tak jak poprzednia, także i ta książka jest owocem nie tylko myśli Joko, lecz również wydatnego wsparcia ze strony wielu jej oddanych uczniów i przyjaciół. Niektórzy odnajdą tu mowy, które sami spisali lub których włączenie do tej książki zasugerowali. Możliwe, że bez pomocy tych osób książka ta nigdy by nie powstała. Jon Loudon, starszy wydawca w Harper-SanFrancisco, pracował nad nią z mądrością i zaangażowaniem. Jestem mu wdzięczny za nadzór nad jej powstawaniem oraz za cenne uwagi. Niewielu autorów czy wydawców ma tyle szczęścia, co ja, ponieważ ogromnie pomogła mi moja asystentka: Pat Padilla z niesłabnącym humorem, szybko i dokładnie pracowała nad moimi często nieuporządkowanymi poprawkami. Raz jeszcze współpraca z Joko sprawiła mi przeogromną radość. Joko służy stale współczuciem i mądrością wszelkiemu życiu, jakie napotyka na swej drodze.
Steve Smith Claremont, Kalifornia Luty 1993